همیشه خراسان رضوی و مشهد به سبب حرم مطهر امام رضا (ع) شناخته می شود، اما در این شهر بزرگ جاذبه های متفاوت دیگری نیز وجود دارد که پس از زیارت حرم، می توان از آنها دیدن کرد. در مجموعه فرهنگی تفریحی کوهسنگی، موزه بزرگ خراسان واقع شده است؛ بنایی که به عنوان یکی از بزرگترین موزه های ایران و خاورمیانه شناخته می شود. این موزه با معماری چشم گیر و گنجینه ای بی نظیر، روایتی از هزاران سال تاریخ و تمدن این کهن خطه را در عجم گشت به نمایش می گذارد.
موزه بزرگ خراسان
موزه بزرگ خراسان با زیربنایی نزدیک به ۱۸۰۰۰ متر مربع در ۱۲ طبقه ساخته شده است. این بنا دارای گنجینه یا مخزن اشیاء، تالارهای تخصصی اشیاء تاریخی و مردم شناسی، بخش امور اداری و قسمت ویژه علم کیهان شناسی، کتابخانه و غیره می باشد. طرح کلی بنا از عمارت خورشید در کلات نادری الهام گرفته شده و این طرح در قامت یکی از بزرگترین موزه های خاورمیانه تحقق یافته است.
وجود موزه ای بزرگ در این استان را اندیشمندان خراسانی پیش از انقلاب، لازم دانسته بوده و پیشنهاد آن در سال ۱۳۵۶ مطرح شد. اما شرایط انقلاب و تداوم جنگ تحمیلی مانع از آن شد که این طرح اجرایی شود. در سال ۱۳۷۱ مجددا این طرح ارائه گردید و این بار طرح پیشنهادی آن به مسابقه گذاشته شد. از میان طرح های متعدد و متنوع، طرحی که توسط دکتر محمد امین میرفندرسکی با الهام از بنای عمارت خورشید کلات نادر ترسیم کرده بود، توسط هیئت داوران منتخب گردید.
موزه مشهد
در این موزه بزرگ، آثاری ارزشمند و منحصر به فرد از دوران پیش از تاریخ و نیز تاریخ اسلام را خواهید دید که خود نمایانگر شکوه مشهد در قرن های پیش است. از دست افزارهای عصر پارینه سنگی متعلق به حدود هشتصد هزار سال قبل گرفته تا جدیدترین آثار متعلق به دوره معاصر، همه و همه در این موزه به نمایش در کنار هم قرار گرفته اند تا بزرگی و شکوه هرچه بیشتری به این موزه ببخشند.
موزه بزرگ خراسان در سال های اخیر به دلیل به نمایش گذاشتن آثاری ویژه همانند سرِ سرباز هخامنشی بسیار مشهور گردید. به جز محل نمایش آثار، گنجینه یا مخزن اشیا، امور اداری و قسمت ویژه علم کیهان شناسی، کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه های مرمت اشیای تاریخی نیز از بخش های این موزه به شمار می روند. بد نیست بدانید یک تمبر اختصاصی با تصویری از موزه بزرگ خراسان نیز طراحی شده و به چاپ رسیده است.
تاریخچه موزه مشهد
تاریخچه شکل گیری این موزه به سال ها قبل بازمی گردد. طرح اولیه آن به سال ۱۳۵۶، یعنی یک سال پیش از انقلاب اسلامی، برمی گردد. در ابتدا تصمیم بر اختصاص قطعه زمینی در پارک آریامهر (ملت فعلی) بود که به دلیل عدم هماهنگی، امکان تحویل زمین و آغاز عملیات اجرایی صورت نگرفت. انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق، اجرای طرح موزه را به تعویق انداخت.
در سال های ۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ با تلاش مدیر وقت سازمان میراث فرهنگی خراسان، احداث موزه در صدر برنامه های عمرانی قرار گرفت. در سال ۱۳۷۵ قرار شد طراحی موزه خراسان به مسابقه گذاشته شود. پس از تخصیص زمین در منطقه کوهسنگی مشهد، در سال ۱۳۸۲ عملیات اجرایی آغاز و در بهمن سال ۱۳۹۳ پایان یافت.
معماری و بخش های موزه
معماری موزه بزرگ خراسان از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار است. نمای بیرونی این بنا از عمارت خورشید در کلات نادری الهام گرفته شده، در حالی که معماری درون بنا تحت تأثیر سبک لوئی کان، معمار مشهور آمریکایی، طراحی شده است. این تلفیق هوشمندانه از معماری سنتی ایرانی و مدرن، جلو های خاص به این موزه بخشیده است.
سالن نمایش آثار در ۳ طبقه همکف، اول و دوم قرار دارد و وسعت آن بالغ بر ۴۰۰۰ متر مربع است. اشیای تاریخی مکشوفه از منطقه خراسان، بیشترین آثار موزه را تشکیل می دهند. بخش های تخصصی موزه شامل کتابخانه تخصصی با گنجایش بیش از ۵۰۰۰ جلد کتاب، مخزن نگهداری اشیاء منقول تاریخی مجهز به پیشرفته ترین امکانات امنیتی، و آزمایشگاه حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی است.
نتیجه گیری
موزه بزرگ خراسان، فراتر از یک مکان برای نگهداری اشیاء تاریخی، پنجره ای به سوی تمدن کهن این سرزمین است. این بنا با معماری الهام گرفته از عمارت خورشید و گنجینه ای از هزاران اثر ارزشمند، مقصدی بی نظیر برای علاقمندان به تاریخ و فرهنگ ایران زمین به شمار می رود. بازدید از این موزه، سفری است در اعماق تاریخ که هر بیننده ای را مجذوب عظمت و شکوه تمدن خراسان خواهد کرد.
سوالات متداول
موزه بزرگ خراسان در کجا قرار دارد؟
این موزه در مجموعه فرهنگی تفریحی کوهسنگی مشهد، در کناره پارک کوهسنگی و نزدیکی میدان تلویزیون واقع شده است.
ساعت کاری و قیمت بلیط موزه بزرگ خراسان چگونه است؟
موزه همه روزه از ساعت ۹ صبح تا ۱۹ پذیرای بازدیدکنندگان است. برای اطلاع از قیمت دقیق بلیط و تخفیف های احتمالی، می توانید با سامانه گردشگری عجم گشت تماس بگیرید.
چه آثاری در موزه بزرگ خراسان به نمایش گذاشته شده است؟
در این موزه آثاری از دوران پارینه سنگی تا دوره معاصر به نمایش درآمده است، از جمله دست افزارهای سنگی، سفالینه ها، اشیای فلزی، نسخ خطی و همچنین آثار شاخصی مانند سرِ سرباز هخامنشی.