ایران سرزمینی است که تنوع طبیعی در آن حد و مرز نمی شناسد و یکی از جلوه های بی نظیرش، پهنه های آبی رنگارنگی است که در گوشه وکنار کشور دیده می شود. این مجموعه های طبیعی با طیف هایی از صورتی و قرمز تا سبز زمردی، نه تنها چشم نوازند بلکه هر کدام داستانی از اقلیم، حیات وحش و ویژگی های زمین شناسی خود دارند. در این مطلب از عجم گشت به سراغ شناخته شده ترین دریاچه های رنگی ایران می رویم و در ادامه نیز به دیگر نقاطی می پردازیم که کمتر نامشان شنیده شده اما جذابیتشان کم نیست.
دریاچه های رنگارنگ ایران
پهنه های آبی رنگی ایران نتیجه رخدادهای طبیعی مختلفی هستند؛ از رشد میکروارگانیسم های نمک دوست گرفته تا پوشش های گیاهی یا مواد معدنی موجود در بستر. هر یک از این پدیده ها زیبایی متفاوتی ایجاد می کنند و همین تفاوت هاست که سفر به آنها را تبدیل به تجربه ای منحصربه فرد کرده است.
دریاچه مهارلو، شیراز
مهارلو در جنوب شرقی شیراز با رنگ صورتی اش شناخته می شود و این جلوه را مدیون رشد میکروارگانیسم هایی است که در شوری بالا تکثیر می شوند. در روزهای گرم سال که سطح آب کاهش پیدا می کند و غلظت نمک افزایش می یابد، آب به طیف های صورتی و قرمز درمی آید. در روزهای سردتر سال اما رنگ معمولی تری دارد و شرایط آرام تر است.
این پهنه آبی به رودخانه ها و چشمه های فصلی وابسته است و همین موضوع باعث می شود در هر فصل چهره ای تازه داشته باشد. برای بسیاری از سفر دوستان، مهارلو یکی از نمادهای چشم نواز جنوب ایران به شمار می آید.
تالاب لیپار، چابهار
لیپار بدون شک یکی از مشهورترین پهنه های صورتی کشور است و بسیاری آن را «تالاب صورتی» می نامند. تغییر رنگ در این تالاب بیشتر از جنس فعالیت فیتوپلانکتون هاست و در زمان هایی که دما بالا می رود و تبخیر شدت می گیرد، رنگ آن عمیق تر دیده می شود. بهترین زمان سفر به لیپار فصل زمستان تا بهار است که آب بیشتر و رنگ زنده تر است.
حضور بومیان منطقه، تفریحاتی مانند شترسواری و فروش صنایع دستی به سفر جذابیت دیگری می بخشد و همین موضوع لیپار را به مقصدی محبوب تبدیل کرده است.
گِلفشان نفتلیجه، گلستان
نفتلیجه از عجیب ترین پدیده های شمال ایران است؛ حوضچه ای که گاهی به رنگ صورتی یا بنفش درمی آید و دلیل این رنگ ها نه جلبک ها، بلکه مواد معدنی ویژه ای است که از دل زمین بالا می آید. این نقطه ماهیت آتشفشانی دارد و جریان گل از دهانه ای کوچک بیرون می جوشد و سطحی متفاوت می سازد.
بسیاری معتقدند مواد معدنی این گلفشان خاصیت درمانی دارند، اما آنچه بیشتر توجه را جلب می کند، جلوه رنگی و منحصربه فرد آن است که مشابهش کمتر یافت می شود.
مرداب سراوان، گیلان
در میان جنگل های سرسبز سراوان، مردابی قرار دارد که سطح آن همچون زمرد می درخشد. این رنگ بی نظیر نتیجه پوشش گیاهی متراکمی است که روی آب گسترده شده و هویتی متفاوت به این منطقه داده است. سراوان به دلیل امکانات تفریحی مانند قایق پدالی و مسیرهای دوچرخه سواری، مقصدی خانوادگی و مناسب همه گروه های سنی است.
اگر پوشش گیاهی روی آب از بین برود، رنگ خاص مرداب نیز تغییر می کند؛ بنابراین حفاظت از آن اهمیت بالایی دارد.
مرداب هسل، مازندران
هسل یکی از خلوت ترین و بکرترین نقاط جنگلی شمال کشور است و رنگ آمیزی شگفت انگیزش به عوامل محیطی مختلف بستگی دارد. آب آن بسته به شرایط، گاه قرمز و گاه سبز دیده می شود. مسیر رسیدن به هسل بخشی از جذابیت سفر است؛ حدود پانزده دقیقه پیاده روی در میان جنگل و گذر از کنار درختان بلند و حیات وحش آرام این محدوده.
این فضای اسرارآمیز محیطی مناسب برای عکاسی و طبیعت گردی فراهم می کند و حس حضور در نقطه ای مخفی از دل طبیعت را به گردشگر هدیه می دهد.
دریاچه نمک، قم
حوض سلطان با گستره وسیع سفیدپوشش شناخته می شود اما در سال های اخیر گاهی به رنگ قرمز درآمده است. این تغییر، نتیجه افزایش شوری و فعالیت میکروارگانیسم ها در دوره های گرم است. پهنه نمکی قم از نظر زمین شناسی اهمیت بالایی دارد و یکی از مقصدهای محبوب برای عکاسی محسوب می شود.
سطح آینه گون آن در زمان هایی که مقدار کمی آب روی نمک جمع می شود، جلوه بسیار زیبایی ایجاد می کند و انعکاس آسمان را به تصویر می کشد.
مرداب دیوک، مازندران
دیوک در دل جنگل های کلاردشت پنهان شده و رسیدن به آن نیازمند عبور از مسیرهای خاکی و کم تردد است. سطح این مرداب با پوشش گیاهی انبوه سبز شده و به همین دلیل، یکی از چشمگیرترین نقاط بکر شمال ایران است. هرچند امکانات رفاهی گسترده ای ندارد، اما زیبایی ناب و سکوت جنگل، آن را به بهشتی برای طبیعت گردان تبدیل کرده است.
دریاچه ارومیه، ارومیه
پهنه بزرگ آب شور ارومیه یکی از مهم ترین میراث های طبیعی ایران است و در سال های اخیر گاهی به رنگ قرمز درآمده است. این تغییر رنگ به همان پدیده ای مربوط می شود که در دیگر پهنه های شور کشور نیز دیده می شود. بازه تیر تا شهریور بیشترین احتمال مشاهده رنگ صورتی را دارد.
احیای نسبی این پهنه در سال های اخیر امید تازه ای به دوستداران طبیعت بخشیده و اهمیت حفاظت از منابع آبی کشور را یادآوری می کند.
بهترین زمان بازدید
مناسب ترین زمان سفر بسته به نوع پهنه متفاوت است. نقاط شور معمولاً در تابستان رنگ شدیدتری دارند، در حالی که مرداب های جنگلی در بهار و پاییز جلوه بهتری پیدا می کنند. در سفر به این مناطق باید به ظرفیت محیطی توجه داشت تا آسیبی به پوشش گیاهی و حیات وحش وارد نشود.
نکات مهم برای سفر
بازدید از این جاذبه ها نیازمند رعایت چند اصل ساده است. حفظ تمیزی محیط، پایبندی به مسیرهای مشخص شده و پرهیز از آسیب زدن به گیاهان از جمله نکاتی است که باید جدی گرفته شود. همراه داشتن کفش مناسب و دوربین عکاسی، تجربه سفر را خوشایندتر می کند.
نتیجه گیری
ایران سرزمین رنگ هاست و پهنه های آبی رنگارنگش گواهی روشن بر این حقیقت اند. سفر به این مناطق فرصتی است برای لمس تنوع طبیعی کشور و آشنایی با پدیده هایی که کمتر در جهان دیده می شود. اگر قصد دارید تجربه ای متفاوت و پرانرژی از طبیعت ایران داشته باشید، همراهی با عجم گشت بهترین مسیر برای رسیدن به این هدف است.